คู่มือเจาะลึก: กฎ 28 ชั่วโมง และการขอ 資格外活動許可 สำหรับนักเรียนไทยในญี่ปุ่น

การเดินทางไปเรียนต่อที่ประเทศญี่ปุ่นเป็นความฝันของใครหลายคน นอกจากการเรียนแล้ว การทำพาร์ทไทม์หรือที่เรียกกันว่า “Arubaito” (アルバイト) ยังเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตนักเรียนต่างชาติ (留学生) เพื่อช่วยแบ่งเบาภาระค่าครองชีพและฝึกทักษะภาษา อย่างไรก็ตาม กฎระเบียบของ สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองญี่ปุ่น (出入国在留管理庁 – Immigration Services Agency) นั้นเข้มงวดมาก หากไม่ปฏิบัติตามอาจส่งผลกระทบต่อสถานะวีซ่าของคุณได้
ในบทความนี้ Corpvisa จะสรุปข้อมูลสำคัญที่นักเรียนไทยต้องรู้เกี่ยวกับกฎ 28 ชั่วโมง และวิธีการขอใบอนุญาตทำงานอย่างถูกต้องเพื่อให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของ สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองญี่ปุ่น (出入国在留管理庁 – Immigration Services Agency)
1. ใบอนุญาตทำงานนอกเหนือจากวีซ่า (資格外活動許可) คืออะไร?
โดยปกติแล้ว วีซ่านักเรียน (Student Visa) มีวัตถุประสงค์เพื่อ “การศึกษา” เท่านั้น ไม่ได้อนุญาตให้ทำงานเพื่อหารายได้ ดังนั้น หากคุณต้องการทำงานพาร์ทไทม์ คุณต้องขอ “ใบอนุญาตทำงานนอกเหนือจากที่วีซ่ากำหนด” หรือที่ภาษาญี่ปุ่นเรียกว่า Shikakugai Katsudo Kyoka (資格外活動許可)

ขั้นตอนการยื่นคำขอ
- การยื่นที่สนามบิน: สำหรับนักเรียนใหม่ สามารถยื่นคำขอได้ทันทีที่ด่านตรวจคนเข้าเมืองในสนามบินหลัก (เช่น นาริตะ ฮาเนดะ คันไซ) เมื่อเดินทางถึงญี่ปุ่น ซึ่งเป็นวิธีที่รวดเร็วที่สุด
- การยื่นที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองภายหลัง: หากไม่ได้ทำที่สนามบิน คุณต้องไปยื่นเรื่องที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (Nyukan) ในพื้นที่ที่คุณอาศัยอยู่
- ค่าธรรมเนียม: สำหรับนักเรียนต่างชาติ การขอใบอนุญาตนี้จะ ไม่มีค่าธรรมเนียม
2. กฎเหล็ก “28 ชั่วโมงต่อสัปดาห์” (週28時間) ที่ต้องรู้
นี่คือข้อจำกัดที่สำคัญที่สุดซึ่งทาง สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองญี่ปุ่น (出入国在留管理庁) ใช้เป็นเกณฑ์ในการตรวจสอบสถานะของนักเรียนที่ทำงาน アルバイト
วิธีการนับชั่วโมงที่ถูกต้อง
- นับรวมทุกงาน: หากคุณทำงาน 2 ที่ ชั่วโมงรวมกันต้องไม่เกิน 28 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ (週28時間) ไม่ใช่ที่ละ 28 ชั่วโมง
- การนับแบบย้อนหลัง (Rolling Week): ตม. จะนับย้อนหลังจากวันใดก็ได้ไป 7 วัน หากช่วงใดช่วงหนึ่งเกิน 28 ชั่วโมง จะถือว่าทำผิดกฎทันที
- นับรวมเวลาเดินทางหรือไม่? กฎหมายนับเฉพาะ “ชั่วโมงการทำงานจริง” ตามที่ระบุในสลิปเงินเดือน (Kyuyo Meisai)
ข้อยกเว้นช่วงปิดเทอมยาว (Long Vacations)
ในช่วงปิดเทอมยาวตามประกาศของสถาบันการศึกษา คุณสามารถทำงานได้สูงสุด 40 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ และไม่เกิน 8 ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ 留学生 สามารถสร้างรายได้ได้มากขึ้นอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
3. ประเภทงานที่ “ห้ามทำ” โดยเด็ดขาด
แม้จะมีใบอนุญาต 資格外活動許可 แล้ว แต่นักเรียนต่างชาติถูกสั่งห้ามไม่ให้ทำงานในสถานประกอบการที่เกี่ยวกับธุรกิจบันเทิงสำหรับผู้ใหญ่ (Fuzoku) เช่น ร้านปาจิงโกะ หรือคลับบาร์ต่างๆ หากฝ่าฝืนจะถือว่ามีความผิดร้ายแรงต่อหน้า 出入国在留管理庁
4. ผลกระทบหากฝ่าฝืนกฎ (Overwork) ต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (出入国在留管理庁)
หากคุณทำงานเกินเวลาที่กำหนด (Overwork) หรือทำงานในสถานที่ต้องห้าม ผลลัพธ์ที่ตามมาอาจรุนแรงกว่าที่คุณคิด:
- การปฏิเสธการต่อวีซ่า: ตม. จะตรวจสอบสมุดบัญชีธนาคาร หากพบยอดเงินที่สูงผิดปกติ คุณอาจถูกปฏิเสธการต่อวีซ่าได้
- ผลกระทบต่อการเปลี่ยนวีซ่าทำงาน: เมื่อเรียนจบ ประวัติการทำงานเกินเวลาจะกลายเป็นอุปสรรคสำคัญในการขอ วีซ่าประเภท Humanities (Gijinkoku) หรือ วีซ่าประเภท Specified Skilled Worker (Tokutei Gino)
- การถูกส่งกลับประเทศ (Deportation): ในกรณีที่ฝ่าฝืนอย่างรุนแรง คุณอาจถูกเพิกถอนวีซ่าทันที
5. ตารางเปรียบเทียบชั่วโมงทำงาน
| สถานะการเรียน | ชั่วโมงสูงสุดต่อสัปดาห์ (週28時間) | ชั่วโมงสูงสุดต่อวัน |
|---|---|---|
| ช่วงเปิดภาคเรียนปกติ | 28 ชั่วโมง | ไม่จำกัด (แต่รวมไม่เกิน 28) |
| ช่วงปิดเทอมใหญ่ | 40 ชั่วโมง | 8 ชั่วโมง |
| หลังเรียนจบ | ห้ามทำงาน | ต้องเปลี่ยนประเภทวีซ่าก่อน |
6. คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญโดย Corpvisa
ที่ corpvisa.com เราขอแนะนำให้นักเรียนทุกคน รักษาสถิติการเข้าเรียน (Attendance Rate) ให้สูงกว่า 80% ควบคู่ไปกับการรักษากฎการทำงาน เพื่อสร้างประวัติที่ดีต่อสายตาของ 出入国在留管理庁

หากคุณมีข้อสงสัยหรือประสบปัญหาวีซ่า
หากคุณกังวลว่าประวัติการทำ アルバイト จะกระทบต่ออนาคต ทีมงาน Gyoseishoshi ของ Corpvisa พร้อมช่วยเตรียมเอกสารชี้แจงต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองอย่างมืออาชีพ
7. คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: ทำงาน 2 ที่พร้อมกันได้ไหม?
ตอบ: ได้ครับ แต่ชั่วโมงรวมต้องไม่เกิน 週28時間
ถาม: เรียนจบแล้วแต่ยังหางานอยู่ ทำงานต่อได้ไหม?
ตอบ: ไม่ได้ครับ คุณต้อง เปลี่ยนสถานะวีซ่าเป็น “Specified Activities” (หางาน) ก่อนจึงจะสามารถขอใบอนุญาตทำงานใหม่ได้
ต้องการปรึกษาเรื่องการต่อวีซ่าหรือเปลี่ยนประเภทวีซ่าในญี่ปุ่น?
ติดต่อเราได้ที่ corpvisa.com – ผู้เชี่ยวชาญด้านวีซ่าญี่ปุ่นสำหรับคนไทย